Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam25
Toplam Ziyaret635373
Refah ve Özgürlük

Yeterli beslenmeyi, barınmayı, nitelikli eğitimi imkânsız kılan, borç ve faturaları ödeyememe korkusuyla insanın aklını başından alan gelir adaletsizliği ve yoksulluğun, sağlığı, mutluluğu mahvettiğine dair araştırmaların sayısı giderek artıyor.

Yoksulluk beraberinde, artan hastalanma, sakat kalma ve erken ölüm riskini getirirken, kaliteli tedavilerden yararlanma şansını azaltıyor.

Yoksullukla birlikte eğitim düzeyi düşüyor, şiddet düzeyi yükseliyor.

Çocuklar için yoksulluğun uzun vadeli zihinsel sağlık etkileri daha da endişe verici.
Ailelerinin yoksulluk nedeniyle yaşadığı yoğun stres ve travmaya maruz kalmaları, çocukların beyin gelişimini, hatta genlerini kalıcı olarak etkileyen zararlı stres hormonlarını tetikliyor.
Yalnızca fiziksel gelişimlerini değil, zekâ ve öğrenme kapasitelerini de sınırlandırıyor.
Çocuk gelişimine verdiği zarar o denli büyük ki, artık yoksulluğun erken dönem etkileri bir çocukluk hastalığı olarak tanımlanıyor.

Applied Research in Quality of Life’ dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, ekonomik ve siyasi özgürlükle mutluluk arasında güçlü bağlar var.

Araştırıcılar özgürlüğü, ‘seçme imkânı’, mutluluğu ise ‘yaşamın öznel keyfi’ olarak tanımlıyor ve şöyle diyorlar:
“Siyasi özgürlük arayışının nedenlerinden biri, özgürleşmenin daha fazla sayıda insanın mutluluğuna katkıda bulunacağı inancıdır. Bu inancın arkasındaki teori ise yaşamımızı istediğimiz biçimde yönlendirdiğimizde, daha doyurucu yaşamanın mümkün olmasıdır.”

Bu saptamalara katılmamak mümkün mü!

Mutluluk, ekonomik ve siyasi özgürlükten beslenir; sağlığımızın düzeyini belirler...

Yoksulluk yalnızca parasızlık değil, kişinin insan olarak kendi potansiyelini gerçekleştirme imkânına da sahip olmaması demektir.

Ve insanların büyük çoğunluğu, yeterli kaynaklara sahip olup özgür seçimler yapabildikleri sürece, kendi mutluluklarını tasarlama yeteneğine sahiptirler.

Dr. Şafak Nakajima

Taşlama Şiirler - Celalettin Ölgün

TAŞLAMA ÖZELLİĞİNDEKİ ŞİİRLER

Celalettin ÖLGÜN


Köyümüz halkı, ince eleştiri ve iğneleyici sözleri yerli yerinde kullanmada çok ustadır. Bu dalda en ünlü Topal Hüsne’nin (Çöl) çeşitli konularda söylediği taşlamalar, yakıştırmalar birer dörtlük te olsa, aradan uzun yıllar geçmesine karşın canlılığını korumaktadır. Bundan başka taşlama özelliği taşımasa da pek çok insanımız o gün yaşadığı olayı duygulu bir biçimde söyleyerek bu güne değin ulaşmasını sağlamıştır.

TOPAL HÜSNE (ÇÖL), Velav’ın eşi ve teyze kızıdır. Hüsne’nin bu güne ulaşan taşlamaları anlatım içeriği bakımından çok zengindir.

Kendisi için komşusu Döne’yi de katarak:

     Döne yüzünkuylu sürer zırığı
     Kıyıbirden getiremez boruğu
     İyi olsaydık kele Döne, alan olurdu
     Senininen benim gibi buruğu

     Zırık: Erkek eşek
     Boruk: Bir tür çalı, diken
     Buruk: Topal,
     Kıyıbir: Kayaltı ile Kızılağıl köyleri arasında bir yer
     Yüzükoyun: İniş aşağı

Döne’nin ekmek umması üzerine:

     Kele Döne bu kirmenin aslı ne
     Kürtoğlu derler de senin nesline
     Biliyom Döne ekmek istiyon
     Dezem oğlu gölge olmuyor üstüme

     Deze :Teyze

Kızı Topal Hacer’in buyur edildikleri Kayaltı Köyündeki düğüne gidişi ile ilgili:

     Davulun sesi de gelir yıraktan
     Astap geldi Avuç’unan Baraktan
     Daha ne duruyon Topal Hüsne
     Hacer kızın yatamıyo(r) meraktan

     Yırak: Irak, uzak
     Astap: Esvap, giysi
     Buyur etme: Davet etme, çağrılma

Kocası Velav’ın çobanlık yaptığı Cağşak köyünde bir kadına vurulması, ona  bahçenin tüm sebzelerini götürmesi üzerine:

     Velav’ın götünde bozuk bir Livar
     Çağşak’a yaradı bu sene ki hıyar
     Sana diyom sana Memmet Ağası
     Yaşı kırk oldu da çobanını ever

     Livar: Rovölver marka tabanca

Kocasına, iyi gün göstermediği için dertlenişi:

     Neynedim de tandırımı suladım
     Kötü kaderimi bu yıl sınadım
     İlahi Velav da gözün kör olsun
     Tavuk gibi tarlalarda tünedim.

Hasta olan koyunu için:

     Koyunumun anası var
     Yamızında alası var
     Kınamayın komşular
     Bu koyunun ölesi var

     Yamız: Sırt bölgesi

Komşusu Menevşe’den kocasını kıskanması üzerine:

     Tevir tevir şapkasının nakışı
     Öküzleri de çıkamıyo yokuşu
     İçin için korkuyom yarimden
     Öldürecek Menevşe’nin bakışı

     Tevir: Çeşitli
     Menevşe: Menekşe Ateş. Süleyman Ateş’in ebesi


Komşusu Duran’nın hasetliği ile igili

     Kapısını kaldırmadım aradan
     Havasını alamamış biti karadan
     Felek bizi komşu etme Duran’a
     Yıldan yıla kayıp olur sıladan

     Biti kara: Karacalı, ala
     Felek: Talih, kısmet

Topal Hüsne’ye ekin yolma ödüncü eden eltisi Selver’in hastalandım bahanesiyle tarlada akşama değin yatması üzerine:

     Doğrul Selver doğrul, ekin kurtuldu.
     Topal dizim çarık gibi sürtüldü
     Ekin kurtuldu, haberin olsun
     İçinde bir tutam teberiğin olsun

     Ekin kurtulması: İşin bitmesi
     Teberik: Numune, örnek
     Selver: Selver Çöl, Ayrancı’nın karısı. Ölümü: 1980.



Yorumlar - Yorum Yaz
Şiir Tanıtım Köşesi

İyi Bir Yurttaş Aranıyor
Ataol Behramoğlu

Şiir çalışmalarım arasında “İyi Bir Yurttaş Aranıyor”un özel bir yeri vardır. Ismarlamayla yazılmış bir şiirler toplamıdır… 1980 darbesinin sonrasındaki ilk aylardan birinde bir gün bir karşılaşmamızda Deniz Türkali, “Benim için bir siyasi kabare metni yazsana..” dedi. İstediğinin  ne olduğunu tam olarak anlamamış da olsam bir esinle oturup “İyi Bir Yurttaş Aranıyor” adı alında topladığım şiirleri yazdım… Şiirler ortak arkadaşımız Maksut Göksu tarafından bestelendi. Sahneye koyucumuz Rutkay Aziz usta bir iskambil oyuncusunun kartları karıştırması gibi benim sıralamamı el çabukluğuyla değiştirdi. Sahne düzenlemesini Vecdi Sayar gerçekleştirdi. Cem İdiz ve dört kişilik orkestrası eşliğinde Deniz Türkali 23 Mart 1981’de Ankara Sanat Tiyatrosu sahnesinde unutulmaz bir tek kişilik performans sergiledi… Örneğin, hepsi şarkı olmuş şiirlerden “Avrupa’ya Aşk Türküsü”nün  “Avrupa anla bizi, sev bizi Avrupa” dizelerini, ironik yakarışlarla, yerlerde sürünürek yorumlaması, şu andaymışçasına göz ve kulak belleğimdedir… Oyun defalarca sahnelendi. Sonra İstanbul’a turneye de geldi. Sonraki zamanlarda genellikle amatör topluluklarca da yorumlandı. Metni oluşturan 18 şiir ise, önce oyun öncesinde minik bir kitapçık olarak yayımlandı. Sonra yeni basımlar yaptı. En sonunda da Toplu Şiirler’imin üçüncü kitabı olan “Kızıma Mektuplar”da yerini buldu… Dinletilerimde bu şiirler toplamından bazılarını arada bir, kimilerini sıklıkla okurum... “İyi Bir Yurttaş Aranıyor” bir baskı döneminin ürünüdür… Eh, pek de farklı bir dönemde olmadığımız için, şiirlerden bazılarını, yerim ancak yeteceği için şimdilik birkaç tanesini bu yazıda sizlerle paylaşmak istedim… Ben yaştakilerin biraz o günleri anımsayarak “nostalji” yapması, daha gençlerin belki bir karşılaştırma yapabilmesi için…

***

BİR ÜLKE NEDİR?

Bir ülke nedir diye sordum
Düş kuranın birine
Ülke düşlerdir dedi
Gerisinden bana ne!(…)

Bir ülke nedir diye sordum
Kırda açan çiçeğe
Ülke kokumdur dedi
Gerisinden bana ne!(…)

Bir ülke nedir diye sordum
Gökte uçan şahine
Ülke avımdır dedi
Gerisinden bana ne!(…) 

Bir ülke nedir diye sordum

Cebi dolu birine
Ülke paramdır dedi
Gerisinden bana ne!(…)

Bir ülke nedir diye sordum
Cebi delik birine
Şöyle bir süzdü beni
Dedi ki git işine!(…) 

Ataol BEHRAMOĞLU