Berlin’in Mona Lisa’sı…
Sanki daha da güzel, sanki daha mükemmel.
Kireç ve alçı karışımı bir harçla M.Ö. 14. yüzyılda (yaklaşık 3350 yıl önce) yapılmış bu büstü ölümsüz kılan, Nil’in kraliçesi, heybetli firavun Akhenaton’un eşi Nefertiti’nin güzelliğinden çok, onu yaratan heykeltıraş Thutmosis’in maharetidir kuşkusuz.
Büstle ilgili aşağıda aktardığımız bilgi, 2012 yılında büstün bulunuşunun 100. yılı dolayısıyla “Im Licht von Amarna” adı altında Berlin’de gerçekleştirilen bir serginin kitapçığından alınmış olup Almanca aslından Türkçeye çevrilmiştir.
Alman arkeolog Ludwig Borchardt, büstü çöl kumları arasından bulup çıkardığında anı defterine kısaca şunları yazmış:
“Renkler – henüz yeni sürülmüş gibi – taptaze. Olağanüstü bir çalışma. Kelimeler yetmez, görmek gerekir!”
Büstün Mısır’a iadesi için bugüne dek yapılan girişimler sonuç vermemiş ve eser Berlin’de kalmış. Ancak bu, büst için verilen mücadelenin sona erdiği anlamına gelmiyor. Berlin Müzeler Müdürlüğü ve Alman Dışişleri Bakanlığı, 1912 yılında yapılan kazıların ruhsatlı olduğunu ve büstün Almanya’ya tamamen yasal yollarla getirildiğini savunurken; Mısırlı arkeologlar ise büstün gerçek yerinin Tell el-Amarna Bölgesi olduğunu ve bu nedenle iade edilmesi gerektiğini belirterek mücadelelerini sürdürüyorlar.
kosektas.net, Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası
Kätap l Nexus l Yuval Noah Harari
Yuval Noah Harari – Neksus: Temaların Derinlemesine Tanıtımı
| ISBN: | 9786256896246 |
Bu evrim, bedenimizi değil, düşünme biçimlerimizi dönüştürüyor.
• İnsan ile makine arasındaki sınır, “kullanıcı–araç” ilişkisinden “ortak bilinç alanı”na doğru kayıyor.
• Bu kayma, insanın kendini anlama biçimini de kökten değiştiriyor: “Ben kimim?” sorusu, “Benim verilerim kimde?” sorusuyla iç içe geçiyor.
Harari’ye göre Nexus, insan zihninin tarihte ilk kez dışsal bir sistemle eşzamanlı çalışabileceği bir çağın habercisi.
Harari, özgürlüğün artık politik bir hak olmaktan çok, bilişsel bir kapasite olduğunu söylüyor.
• Kararlarımız, tercihlerimiz, hatta duygularımız bile veri modellerinin öngörü alanına giriyor.
• Bu durum, özgür iradeyi “içsel bir güç” olmaktan çıkarıp “korunması gereken bir ekosistem” haline getiriyor.
Nexus, özgürlüğün geleceğini tartışırken, bireyin zihinsel alanının nasıl bir mücadele sahasına dönüştüğünü berrak bir şekilde gösteriyor.
Her büyük teknolojik dönüşüm, yeni bir güç mimarisi yaratır.
• Bu kaynağı kontrol edenler, yalnızca ekonomik değil, bilişsel egemenlik kuruyor.
• Harari, geleceğin imparatorluklarının toprak değil, zihin yöneteceğini öne sürüyor.
Nexus, bu yeni güç düzeninin etik, politik ve toplumsal sonuçlarını tartışırken, okuru “kim karar veriyor?” sorusuyla yüzleştiriyor.
• Bellek: Kişisel hafıza, dışsal veri depolarıyla rekabet ediyor.
• Bilinç: Bilincin ölçülebilir olup olmadığı sorusu, etik tartışmaların merkezine yerleşiyor.
Nexus, insanın kendini tanımlama biçiminin tarihte ilk kez bu kadar radikal bir şekilde dışsal sistemlere bağlı hale geldiğini gösteriyor.
Teknoloji hızla ilerliyor, ama etik çerçeve aynı hızda gelişmiyor.
• Veri temelli karar sistemleri, eşitsizlikleri derinleştirebilir.
• Küresel ölçekte ortak bir etik dil oluşturulmazsa, bu dönüşüm insanlık için kırılgan bir geleceğe yol açabilir.
Nexus, bir kehanet değil; bir uyarı ve davet.
Harari, geleceği “öngörmek”ten çok, onu “şekillendirmek” için kolektif bir sorumluluk çağrısı yapıyor.
kosektas.net, Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası
Hacıbektaş'ın Güzel Bir Köyü; Köşektaş Köyü
Doç. Dr. Faruk GÜÇLÜ
Köşektaş, Nevşehir’e bağlıdır ve Özkonak’tan sonra en fazla sanatçı, yazar ve bilim insanı yetiştiren köylerimizden biridir.
Ürgüp Ortaokulu’nda parasız yatılı okurken çok sevdiğim bir Köşektaşlı arkadaşım vardı. Köşektaş ismini de ilk kez 1970’li yıllarda duymuştum.
Daha sonra öğretmen, yazar-çevirmen, dürüst insan rahmetli Mehmet Dündar’ı tanıma fırsatım oldu. Yeğeni Ali Dündar’ı da Ankara Adliyesi’nde çalışırken tanıma fırsatım oldu. Emekli öğretmen Kamil Gülmez Hoca uzun yıllar CHP Nevşehir İl Başkanlığı yaptı. Ozan Cemil Gören ve ressam Adnan Yalım da Köşektaş Köyü’nün yetiştirdiği değerler arasındadır. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün üst düzey kadrolarına kadar yükselmiş merhum Dr. Şair Nedim Uçar da Köşektaş köyündendir.
Köşektaş Köyü’nden olup kitap yayımlamış başka şair ve yazarlarımız da mevcuttur.
Köşektaş, Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesine bağlı olup, Köşektaş Köyü’ne ait internet sitesinde yer alan bilgilere göre; köyün, Herikli Aşireti’ne mensup aileler tarafından kurulduğu anlaşılmaktadır. Köşektaş’ta bilinen ilk okul binası, 1928 yılında Kızılağıl Köyü ile ortak yapılan ve ortak kullanılan, kerpiç duvarlı, toprak damlı binadır. 1928 yılında yapılan bu üç yıllık resmî okula atanan ilk öğretmen, 1319 (1903) doğumlu, Kırşehirli Musa Kazım Dündar adında bir Cumhuriyet öğretmenidir. Bu muhterem insan, 1928–1941 yılları arasında 14 yıl süreyle görev yapmıştır.
Köşektaş halkının çoğunluğu, benim de mensubu olduğum, Danişmendli Türkmenlerinin bir parçası olan Boynuinceli Yörüklerinin Herekli (Herikli) cemaatini oluşturmaktadır. Bilindiği gibi Herikli Aşireti’ne mensup köylerin çoğunun ismi “K” harfi ile başlamaktadır. Herikli Aşireti’ne mensup köyler; Kozaklı, Acıgöl, Gülşehir ve Hacıbektaş ilçelerine dağılmış vaziyettedir. Köşektaş Köyü halkının tamamı Türkmen’dir ve köy halkını oluşturan büyük aile grupları; Camlı, Capıllı, Çöllü, Delioğlanlı, Handilli, Karayusuflu, Kelalili, Kelemenli, Kırımlı, Kırkoğlu, Kızılhalilli, Kokara, Köşgerli, Köydağıtan, Mehmet Kaali, Melekli, Şehirliuşağı, Uzunlu vb. ailelerden oluşmaktadır.
Herikli Aşireti’ne mensup, Nevşehir’in değişik yörelerine dağılmış köylerden de çok sayıda şair, yazar ve bilim insanı yetişmiştir.
Köşektaş köyü adını volkanik kayadan alır:
“Köşek” sözcüğü Türkçede “bir yaşına kadar olan deve yavrusu” anlamına gelmektedir. Köşektaş’a adını veren kaya parçası, köyün kuzey tarafında, tek katlı ev büyüklüğündedir.
Köşektaş Köyü’nün kuruluş tarihi, genelde diğer bölge köylerinde olduğu gibi, 1800’lü yıllara dayanmaktadır.
Doç. Dr. Faruk Güçlü